De ins & outs van de kinderziekte Roodvonk
Roodvonk, ook wel bekend als scarlatina, is een infectieziekte die voornamelijk kinderen treft. Hoewel de naam misschien beelden oproept van vervlogen tijden, is het nog steeds een aandoening die aandacht verdient.

Wat is Roodvonk?
Roodvonk wordt veroorzaakt door de groep A-streptokokkenbacterie. Deze bacterie staat bekend om het veroorzaken van keelontstekingen, maar bij roodvonk produceert ze een toxine dat leidt tot de kenmerkende huiduitslag. De ziekte komt vooral voor bij kinderen tussen de 3 en 8 jaar, maar ook volwassenen kunnen besmet raken. Gelukkig is het tegenwoordig zeldzamer dan vroeger, mede dankzij verbeterde hygiënische omstandigheden en medische zorg.
Symptomen: Meer dan alleen rode vlekjes
De eerste tekenen van roodvonk lijken vaak op die van een gewone keelontsteking:
- Plotselinge hoge koorts: Vaak gepaard met koude rillingen.
- Keelpijn: Moeite met slikken en een rode, gezwollen keel.
- Hoofdpijn en misselijkheid: Soms gevolgd door braken.
Na één tot twee dagen verschijnt de karakteristieke huiduitslag:
Rode vlekjes
Beginnen meestal in de nek en verspreiden zich naar de romp en ledematen. De huid voelt ruw aan, vergelijkbaar met schuurpapier.
Frambozentong
De tong wordt eerst wit en daarna felrood met een bobbelige structuur, vandaar de naam.
Bleek gebied rond de mond
Terwijl de wangen rood zijn, blijft het gebied rond de mond opvallend bleek.
Na ongeveer een week begint de huid te vervellen, vooral op de handpalmen en voetzolen.
Hoe verspreidt Roodvonk zich?
Roodvonk is behoorlijk besmettelijk. De bacterie verspreidt zich via druppeltjes in de lucht, bijvoorbeeld door hoesten, niezen of praten. Ook direct contact met besmette oppervlakken of handen kan leiden tot overdracht. Een persoon is besmettelijk vanaf het begin van de symptomen tot enkele dagen na het verdwijnen van de uitslag. Zonder behandeling kan de besmettelijkheid tot drie weken aanhouden.
Wat kun je doen?
Hoewel roodvonk vaak vanzelf overgaat, wordt het meestal behandeld met antibiotica zoals penicilline of amoxicilline. Deze behandeling verkort de duur van de symptomen en vermindert de kans op complicaties. Het is cruciaal om de volledige antibioticakuur af te maken, zelfs als de patiënt zich beter voelt, om herinfectie en resistentie te voorkomen.
Daarnaast kunnen de volgende maatregelen helpen om de symptomen te verlichten:
- Voldoende rust: Het lichaam heeft energie nodig om te herstellen.
- Hydratatie: Veel drinken helpt om uitdroging door koorts te voorkomen.
- Pijnstilling: Paracetamol kan helpen tegen keelpijn en koorts.
Complicaties: Zeldzaam maar ernstig
In de meeste gevallen verloopt roodvonk zonder problemen. Echter, zonder adequate behandeling kunnen er ernstige complicaties optreden, zoals:
- Acuut reuma: Een ontstekingsreactie die gewrichten, hart en huid kan aantasten.
- Nierproblemen: Zoals glomerulonefritis, een ontsteking van de nieren.
- Bloedvergiftiging (sepsis): Een levensbedreigende reactie op infectie.
- Middenoorontsteking: Wat kan leiden tot gehoorproblemen.
Gelukkig zijn deze complicaties tegenwoordig zeldzaam dankzij vroege herkenning en behandeling.
Hoe voorkom je Roodvonk?
Preventie richt zich op hygiënemaatregelen:
- Handen wassen: Regelmatig en grondig, vooral na hoesten, niezen of voor het eten.
- Hoesten/niezen: Hoest of nies in de elleboog of gebruik een papieren zakdoek en gooi deze direct weg.
- Vermijd nauw contact: Beperk contact met besmette personen tot een minimum.
In omgevingen zoals scholen en kinderdagverblijven is het belangrijk om alert te zijn op symptomen en snel te handelen om verdere verspreiding te voorkomen.
Hoewel roodvonk minder vaak voorkomt dan vroeger, is het belangrijk om alert te blijven. De ziekte is goed te behandelen, maar vroege herkenning blijft essentieel. Ouders en verzorgers spelen hierin een cruciale rol door symptomen tijdig te signaleren en medische hulp in te schakelen.
Lees ook
Huiduitslag bij je baby – Check de rode vlekkenwijzer
Bronvermelding
Afbeelding: 123rf.com
